Già A Gíp – Nặng lòng với nghề rèn

Với già, nghề rèn không đơn thuần là kế sinh nhai, mà còn là một phần ký ức, hồn cốt của buôn làng được trao truyền qua bao thế hệ. Giữa nhịp sống đang từng ngày đổi thay, già vẫn lặng lẽ giữ lửa lò rèn, nâng niu từng thanh sắt, từng đường búa, như gìn giữ một phần di sản của cha ông. Bởi già hiểu rằng, khi ngọn lửa nghề còn cháy, những giá trị văn hóa của dân tộc mình vẫn còn cơ hội được tiếp nối và sống mãi với thời gian. 

Già A Gíp bên bếp lò rèn

              Giữ nghề rèn từ bàn tay của cha

Tính đến năm 2026, già A Gíp đã tròn 107 tuổi – một độ tuổi xưa nay hiếm. Nhưng điều khiến bà con trong làng nhớ đến ông không chỉ bởi tuổi thọ, mà còn bởi tình yêu sâu nặng dành cho văn hóa quê hương. Ở tuổi ấy, những ký ức về nghề rèn vẫn vẹn nguyên trong tâm trí già. Mỗi câu chuyện về tiếng búa, ánh lửa, về những thanh sắt được tôi luyện bên lò rèn đều được ông kể bằng niềm say mê và sự trân trọng, như thể những tháng năm ấy chưa từng lùi xa, mà vẫn đang hiện hữu trong từng lời kể của người già đã đi qua hơn một thế kỷ.

 Già A Gíp sinh ra trong một gia đình có truyền thống làm nghề rèn của người Ba Na – Jơ Lâng. Từ những năm tháng tuổi thơ, bên tiếng búa và ánh lửa bập bùng của lò rèn, ông đã được cha tận tình truyền dạy từng bí quyết của nghề – từ cách chọn sắt, nung đỏ kim loại đến rèn, đập, tạo hình và hoàn thiện sản phẩm. Những bài học tưởng chừng giản dị ấy đã theo ông suốt cuộc đời, trở thành một phần ký ức không thể phai mờ và là sợi dây nối ông với nghề truyền thống mà cha ông đã gìn giữ qua bao thế hệ.

Già A Gíp kể: “Nghề rèn ngày trước không đơn thuần là một công việc kiếm sống. Đó còn là nghề gắn bó mật thiết với đời sống của buôn làng. Từ dao, rựa, cuốc, xẻng đến những công cụ phục vụ sản xuất, tất cả đều được tạo nên từ đôi tay và kinh nghiệm của người thợ rèn. Vì thế, người biết nghề không chỉ có một kỹ năng để mưu sinh, mà còn nắm giữ một phần tri thức quý giá của cộng đồng”.

Theo năm tháng, nghề rèn dần ít người theo học, nhưng già A Gíp vẫn lặng lẽ giữ lấy nghề mà cha mình đã truyền lại. Ông trở thành một trong những người hiếm hoi ở Đăk Pủi còn am hiểu sâu về nghề rèn truyền thống, vẫn đủ tâm huyết để kể lại, chỉ dạy những kinh nghiệm quý báu cho thế hệ trẻ. Với già, giữ nghề không chỉ là giữ một sinh kế, mà còn là giữ lại ký ức, giữ lấy một phần hồn cốt văn hóa mà cha ông đã gửi gắm qua bao thế hệ.

Già A Gíp cùng các con cháu

Ở Đăk Pủi hôm nay, già A Gíp vẫn được nhắc đến như một người đã dành trọn cuộc đời để gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Dẫu tuổi đã cao, ông vẫn lặng lẽ giữ lửa nghề rèn, truyền lại những kinh nghiệm được chắt chiu qua hơn một thế kỷ cho thế hệ trẻ, với mong muốn ngọn lửa đam mê và nghề truyền thống của cha ông sẽ không bị lãng quên, mà tiếp tục được trao truyền và gìn giữ qua các thế hệ mai sau./.